|
Cuối
tháng Chín, tôi đến trường đại học và học ở khoa Sử. Lúc ấy, tôi đă
hai mươi lăm tuổi v́
phải qua vài năm quân ngũ. Tôi cảm thấy kiến thức không hụt hẫng bao
nhiêu khi giáo tŕnh học có mấy điều ở trung học đă nói đi nói lại.
Ở miền Nam, mùa Thu là mùa mưa dầm. Mẹ
nói lúc c̣n nhỏ tôi rất khó tính. Chỉ khi nào ngoài cửa có gió đùa
những chiếc lá rơi th́ tôi chăm chú nh́n và mới chịu thôi khóc. Đó là
chuyện ngày nhỏ. Bữa nọ, khi thầy phụ trách môn triết học đang thao
thao bất tuyệt về những cặp phạm trù, tôi buồn ngủ nên chỉ nh́n ra
ngoài cửa sổ. Ở đó có những chiếc lá khô tai tái rơi và đôi chim se sẻ
đang rượt đuổi nhau. Phía xa xa là vùng đồi thấp lưa thưa vài bụi c̣
ke và hoa sim.
“Này, đứng dậy! Cả cô bé kia...”.
Thầy giáo quát khi đứng trước mặt tôi.
Tôi chẳng hiểu sao tôi không run khi nghe tiếng quát ấy.
“Nhắc lại những ǵ năy giờ xem!” - Thầy
bảo.
“Dạ, phạm trù...”.
“Ǵ nào?”.
Tôi liều:
“Ví dụ có hai con se sẻ. Một con trống và
con kia là mái...”.
Có nhiều tiếng c ười
nho nhỏ.
“Tốt lắm!” - Thầy
giáo gầm lên - “Ngồi xuống! Một điểm”. “C ̣n
cô bé kia, sao ngủ?” - Thầy giáo chỉ tay về phía cuối giảng đường, dăy
nữ. Tôi thấy đó là một cô gái mảnh mai, mặt đỏ dừ.
Nàng lí nhí:
“Tối qua em không ngủ được!”.
“Em đùa đó à?”.
“Dạ, không”.
“V́ sao?”.
Nàng lúng túng. Tôi cảm thấy thích cô ta.
Tôi im lặng.
“Em đọc sách”.
“Tên ǵ? Khoa nào?”.
“Dạ, khoa Ngoại ngữ, tên là Fim, họ Đoàn,
lót Hạ”.
“Đoàn Thị Hạ Fim. Đọc sách ǵ? Nghiên
cứu?”.
“Dạ, không có Thị. Em đọc “Mùa thu lá
bay”. Em muốn t́m hiểu về cặp phạm trù nội dung và...”.
“Thôi, đừng dài ḍng. Đồi trụy quá! Ngồi
xuống đi và hăy chịu một điểm trừ nhé!”.
“Vâng ạ!”.
Mười một giờ mười lăm, có tiếng chuông
điện ngoài hành lang. Buổi học đă hết. Tôi không vội về kư túc xá sinh
viên mà lại đi chầm chậm theo những con đường ṿng qua chân đồi. Bầu
trời mùa thu không nắng báo hiệu chiều sẽ có trận m ưa
lớn.
“G ́
mà như mất hồn vậy?”.
Tôi quay lại và bắt
gặp câu hỏi của nàng. Nàng cười nhưng đôi mắt lại buồn như áng mây
mưa.
“Có g ́
đâu” - Tôi đáp.
“Giấu?”.
“Thật đó. Này, vào quán cà phê “Tí Ti”
chút không?” - Tôi đề nghị.
“Ờ...” - Nàng nhẹ nhàng.
Tôi gọi một cà phê đen và ly xí muội. Cô
chủ quán tên Hạ có bộ ngực nhỏ nhưng có cái liếc mắt tuyệt vời tỏ ra
giận dỗi khi thấy tôi ngồi với phụ nữ. Tôi giả tảng nh́n ra cửa và
thấy vài người đang g̣ lưng đạp xe lên dốc. Phía cuối chân trời mù mù
h́nh hài những ngọn núi.
“Bỏ c ơm
trưa à?” - Tôi hỏi.
“Thế này thú vị hơn”
- Nàng đáp.
“Ngoại ngữ mà lớp
nào đó?”.
“Pháp”.
“Ô là là... Cha
người Việt. Mẹ người Việt. M ́nh
nói tiếng Pháp. Cái đẹp của phương Đông kết hợp với cái duyên dáng của
phương Tây. Tuyệt vời!”.
“Anh định tán tỉnh
tôi ư?” - Nàng gắt.
“Tinh lắm, Hạ Fim” -
Tôi nói.
“Tôi không để anh
vượt đến mười đâu. T ́nh
bạn là chính”.
“Vậy th́ hăy uống n ước
đi và chia tay nhau. Tôi đói lắm rồi đây” - Tôi thở dài.
Chúng tôi chia tay
nhau khi trời sắp mưa. Nàng leo lên ô tô bu ưt
về Sài G̣n. Tôi trở về kư túc xá và xuống nhà ăn. Đă quá giờ ăn mười
phút. Bà phát cơm càu nhàu
nhưng cũng đem ra cho tôi một dĩa đầy những mẩu cháy dở và vài que đậu
luộc. Tôi nói cám ơn.
Hai mùa Thu trôi qua
lặng lẽ. Trong hai mùa Thu ấy tôi khám phá ra biết bao điều về nàng,
ngay cả cái tên Đoàn Hạ Fim kỳ dị. Cha nàng người Kinh, hiện là cán bộ
cấp cao ở Gia Lai - Kon Tum. Mẹ nàng người Ê - đê đ ă
mất trong chiến tranh. Nàng mang hai ḍng máu trong thân thể được tạo
hóa phú cho dáng vẻ thanh mảnh và đôi mắt có quầng đẹp như một vũ nữ
Ấn Độ. Cái tên Hạ Fim chỉ là kỷ niệm của mẹ nàng khi lần đầu được ra
Hà Nội xem phim. Ở đó, người con gái Ê - đê đă gặp người
con trai Kinh có ngón đàn tài hoa viết nền nhạc cho bộ phim. Khi ấy là
mùa hạ, mùa hạ Hà Nội.
Tôi không nhớ nàng đ ă
khéo léo như thế nào để chuyển từ t́nh yêu đơn phương của tôi đối với
nàng sang t́nh bạn. Tôi chỉ nhớ rằng vào ngày Tết chúng tôi đi xem đá
gà ở Bến Tre và đến Lái Thiêu vào mùa hè. Nàng rất mê đá gà c̣n tôi
th́ chỉ thích xem máu gà nhểu xuống đất. Ở vườn trái cây Lái Thiêu th́
thú vị hơn nhưng không bao
giờ nàng để cho tôi được sờ vào người nàng.
Một lần, nàng bảo
khi đang ngồi nơi quán cà phê “Tao Nhân” là h ăy
giới thiệu nàng với một chàng trai có thể đi đến hôn nhân.
“Được thôi” - Tôi đáp.
Và nàng mua cho tôi gói Pallmal. Lần đầu
tiên trong đời tôi ăn hối lộ bằng cách bỏ gói thuốc vào túi áo và đốt
một điếu. Sau đó là c ơn ho
kéo dài. Nàng cười khanh khách như để khỏa lấp thời gian lặng im
ngượng ngùng của tôi.
Suốt buổi chiều hôm
đó tôi đi lang thang. Tôi đến quán rượu số 128 và gọi mang loại G ̣
Đen. Ông chủ nói rằng loại G̣ Đen đă hết nên tôi đành phải mua chai
rượu Hà thủ ô. Tôi uống để nhớ nàng. Nàng không yêu tôi nhưng tôi
không muốn mất nàng. Đối diện với người con gái th́ bất cứ chàng trai
nào cũng tỏ ra cao thượng,
dù là giả vờ nên tôi định giới thiệu người bạn nhạc sĩ của tôi cho
nàng. Hắn là một nhạc sĩ chưa được tổ chức công nhận nhưng rất xứng
đáng là một nhạc sĩ.
Họ gặp nhau vào năm
ngày sau đó tại buổi khiêu vũ ở Nhà Văn hóa Lao động. Tôi ngồi ở vỉa
hè với cốc cà phê đen và ngắm những đôi t ́nh
nhân dẫm qua lá khô trên mặt đường. Một gă phế nhân ẳm đứa nhỏ khoảng
vài tháng tuổi và để đầu nó chúi xuống đất đi ăn mày. Tôi cho tay vào
túi và phát hiện không c̣n đủ tiền, nên thôi.
Hai tuần trôi qua, nàng không đến t́m tôi
như ngày trước. Tôi cũng không muốn gặp nàng chi nữa. Khoảng thời gian
ấy, vào lúc chiều tôi đi đến bến Bạch Đằng nh́n những con tàu lừng
lững trôi về phía biển và những con đ̣ sang Thủ Thiêm... Có một lần
tôi bị bọn móc túi cuỗm đi cái bóp có thẻ Đoàn và những phiếu ăn ở
phía trong.
Nàng gặp lại tôi vào buổi trưa khi tôi
đang ngồi nơi quán “Tí Ti”. Lúc ấy tôi vừa uống cà phê vừa xem bức
tranh “Vénus endormie”. Nh́n bức tranh, nàng đỏ mặt như những người
con gái thường đỏ mặt.
“Sao?” - Tôi hỏi.
“Một kẻ ba hoa!” - Nàng bĩu môi.
“Lạ!”.
“Chả cứ nói chính trị với con gái. Mọi ng ười
đều bất tài và chỉ có nhạc sĩ như chả mới có tài”.
“Chắc nó đùa”.
Tôi bênh vực cho
thằng bạn nhạc sĩ của tôi dù tôi chưa hiểu g ́
về tính t́nh của nó. Nàng im lặng. Tôi nh́n luồng gió xoáy từng đụn
cát trên đỉnh đồi. Sau đó nàng chê tôi là mất lịch sự khi không mời
nàng uống nước. Tôi xin lỗi và gọi ly trà đá. Có một nhóm sinh viên
tóc dài, mặt ngầu và một nhóm sinh viên tóc ngắn như ở tù bước vào.
Theo sau là hai cô gái ăn mặc kiểu Việt kiều, vải mong mỏng. Họ huưt
sáo ầm ĩ...
Chúng tôi ra khỏi quán và đi về phía rừng
tràm. Nàng như con chim nhỏ cứ líu lo quanh những bụi c̣ ke. Chúng tôi
hái được một nón đầy trái c̣ ke chín.
“Hắn được không?” - Tôi hỏi.
“Không” - Nàng nh́n tôi, rất lạ.
“Ng ười
khác nhé?”.
“Ờ, nhưng phải khá”.
Dạo ấy tôi hiểu từ
khá của nàng là giàu. Tôi trách nàng cho là tôi nghèo nên không để tôi
vượt quá t ́nh bạn.
Sau lần thi kỳ I khoảng một tháng, tôi
giới thiệu với nàng người anh họ của tôi ở Hải quan. Hai người cười
với nhau ở lần gặp đầu tiên và tôi không nh́n lâu cái cảnh gây khó
chịu cho tôi.
Tiếp theo những ngày ấy là tôi bắt đầu
vào việc làm tiểu luận. Tôi lê lết ở Thư viện Quốc gia và các đại lư
sách báo nên h́nh bóng nàng thỉnh thoảng chỉ lóe lên chừng mười lăm
phút trong một ngày. Tôi thường uống cà phê gần nhà thờ Đức Bà. Mọi cô
gái tóc dài đi ngoài đường tôi đều ngỡ là nàng. Nhưng họ đều dửng dưng
với tôi như nàng đă dửng d ưng.
Lúc đó có một người
con gái đi đến và nói:
“Anh yêu! Cho em xin
điếu thuốc” - Cô ta tự nhiên kéo ghế.
“Buồn ngủ à?” - Tôi
hỏi.
“Th ́
anh biết đó. Cả đêm...”.
“Đă lâu ch ưa?”.
“Gần một năm. Rất
bảo đảm và rất trẻ”.
“Tôi ngỡ là thiếu
nhi nghĩa địa chứ!”.
“Anh đùa dai!”.
“Ta yêu nhau nhé?”
Tôi đề nghị thẳng
thừng điều ấy khi chợt nghĩ ra cách để trêu tức Fim. Khi đó là tháng
Năm và trời thường đổ những trận mưa nhỏ, thật buồn.
Tôi biết vào đêm
chúa nhật nàng hay đến Nhà Văn hóa Thanh niên. Quả nhiên nàng đ ă
gặp tôi trong lúc tôi đang giả vờ âu yếm cô gái hành nghề măi dâm mà
tôi không cần biết tên. Tôi thấy nàng mím môi và bỏ đi về phía băi gởi
xe. Tôi vội buông cô gái và chạy theo nàng nhưng nàng đă lẩn mất giữa
ḍng người.
Anh họ tôi quát lên
khi gặp tôi:
“Thằng ngốc, Fim nó
yêu mày đó!”
“Điên!” - Tôi nói.
“Tao đ ă
qua mấy mùa kháng chiến, tao biết”.
Và anh bỏ đi buồn bă như một người lính
thất trận. Tôi cho tay vào túi quần vừa đi vừa huưt sáo nh ư
những người đàn ông châu Âu hay đi bách bộ dọc đại lộ vào những buổi
sáng.
Nàng tránh gặp mặt
tôi và không để lại một lời nói. Thấm thoát đ ă
đến ngày tôi chia tay với trường đại học. Tôi đến t́m nàng nhưng các
bạn nàng bảo rằng nàng bệnh. Tôi đi đến nhà người d́ Ê - đê của nàng ở
đường Đinh Tiên Hoàng nhưng bà nói là nàng đă đi Pleiku. Bà mời tôi
vào nhà như một người thân quen lâu chắc là hàm ư để khoe những tài
sản mà bà vừa sắm được. Tôi không nhớ ǵ về việc những vật ấy đă mua
hồi nào và của nước nào
theo lời bà nhưng tôi nhớ là tôi có xem quyển Album. Trong đó có ảnh
của tôi và phía sau đề hàng chữ “Vua ngốc!”.
Tôi từ gi ă
bà Ê - đê và đón ô tô buưt đến quán cà phê “Tí Ti”. Tôi ngồi đó suốt
xế chiều và đêm tối. Mưa tháng bảy dai dẳng xào xáo ḷng người. Ở
quán, họ mở nhạc Trịnh Công Sơn. Tôi không khóc v́ mắt tôi không có nước
nhưng tôi ước rằng mắt tôi sẽ có nước.
*
* *
Hơn mười năm rồi tôi
sống ở Bến Tre và không một lần có
ư định trở lại Sài G̣n. Tôi cũng biết
rằng nàng đang công tác ở ngành dịch thuật. Nàng đă trở thành một nhà
văn dịch nổi tiếng.
Tôi gặp lại nàng ở Sài G̣n vào tháng chín
khi nàng đang uống cà phê một ḿnh nơi quán “Tao Nhân”. Tôi ngồi xuống
trước mặt nàng. Nàng sững sờ và sau đó th́ khóc. Tôi đưa tay định lau
những giọt nước mắt trên má nàng nhưng rồi dừng lại khi mắt tôi chạm
vào bụng tṛn của nàng.
“Fim đă lập gia đ́nh?” - Tôi hỏi.
“Không!” - Nàng cúi mặt.
Suốt đời vẫn một tiếng không ấy. Và tôi
đă hiểu điều tôi không muốn hiểu. Tôi đốt một điếu Scott và nh́n ra
đường. Ở đó đang có những giọt mưa nhảy nhót.
“Ngày ấy tôi có đến t́m Fim”.
“Em biết... Nh ưng...
Fim không hề đi Pleiku!”.
Tôi muốn cười vang
như để hả hê cơn tức tối tích tụ đ ă
hơn mười năm. Nhưng tôi
thấy như thế là tồi nên tôi im lặng.
Chiều hôm ấy, khi
chia tay nàng và hẹn sẽ c ̣n
gặp nhau, tôi đến quán cà phê “Tí Ti”. Chủ quán là một cô bé cũng có
bộ ngực nhỏ nhưng đôi mắt lại nghiêm nghị. Cô bé không biết tôi có một
thời thường ngồi đây nên tự dưng tôi cảm thấy ḿnh như đang lạc lơng ở
xứ nào.
“Hạ tí ti đâu?” - Tôi hỏi.
Cô bé nh́n tôi lạ lẫm và chỉ ra phía đồi.
Tôi thấy một nấm mồ trơ vơ. Sau đó cô bé kể cho tôi nghe v́ sao chủ
quán “Tí Ti” tên Hạ chết. Hạ tự tử khi đă gần kề ngày sinh v́ kẻ lén
lút ân ái với nàng bỏ đi về phương khác.
Tôi nhớ tới Fim. Tôi mường tượng cảnh
nàng mang thai, thai hoang. Bây giờ, trước cốc cà phê, liệu tôi có dám
chấp nhận làm cha cái thai ấy để t́m lại một t́nh yêu mà nàng đă cố
công che giấu ở thời tuổi trẻ? Và chúng tôi sẽ lại tiếp tục giấu người
đời một sự thật mà sự thật ấy đang hăm dọa đánh gục tiếng tăm của
nàng, của một nhà văn dịch. Nếu hôm nay tôi không ngẫu hứng mà trở lại
Sài G̣n th́ mọi việc sẽ đi về đâu? Ở đời có vô vàn cái ngẫu nhiên cũng
như ngẫu nhiên cha và mẹ tôi yêu nhau để ngẫu nhiên mà tôi được hiện
diện. Tôi cười ha ha một ḿnh nh ưng
tôi thừa hiểu là tôi rất tỉnh táo.
Gió réo u u qua
khoảng đồi. Ngoài đường, một nhóm sinh viên đang dầm mưa đi về phía k ư
túc xá.
Bến Tre, 1989
(trích trong tập
truyện "Tiếng chuông trôi trên sông" - Tặng thưởng Văn học của Hội nhà
văn Việt Nam năm 1999) |