NGƯỜI LEO DỪA
truyện ngắn

Email: vuhongbentre@gmail.com

Về trang chủ >>

Tôi là người cuối cùng ném viên đất lên quan tài, rồi về. Những người phu tang lễ bắt tay vào việc.

Buổi trưa tháng tư phủ lên những vườn dừa và cánh đồng ánh nắng oi bức mặc dù gió từ bờ sông vẫn lồng lộng thổi qua. Cởi chiếc áo thun đang mặc trên người, tôi vo tròn nó trong lòng bàn tay, lau những giọt mồ hôi đọng li ti trên trán. Từ đó đến giờ, chưa bao giờ tôi được chứng kiến người đi đưa ma đông đến như thế. Họ âm thầm đi thành một hàng dài dọc triền sông. Hình như tất cả dân làng đều tụ tập về đây để tiễn đưa con người xấu số kia. Thật ra, người nằm trong quan tài chẳng bà con thân thích chi với họ và cũng chẳng có chút chức quyền nào trong xã hội. Thậm chí, tôi còn thấy những bà già và trẻ con lén chùi nước mắt khóc thương cho gã. Cái gì còn trong tầm tay thì thấy chẳng có gì đáng quý nhưng một khi đã vuột đi rồi mới giật mình nghĩ ra nó đáng quý biết bao.

Trở lại chuyện về gã. Gã sống trong căn nhà kho rách nát của đình làng, vách được chắp vá qua loa bằng mấy miếng tôn gỉ sét. Ngày ngày, gã đều đến thắp nhang nơi cái trang thờ do gã đóng tạm vàò gốc duối. Có lần tôi hỏi gã cầu nguyện điều gì nhưng gã chỉ cười, không đáp.

Xóm nhỏ của tôi có vẻ vui được một chút vào buổi sáng tinh mơ và rất buồn vào buổi chiều với những ngọn gió liu riu qua mái lá. Lúc trời chạng vạng là gã lại đến quán tôi. Thường thực đơn của gã chỉ là một xị rượu ngâm ổi sẻ và khô cá đuối xé nhỏ, trộn với xoài sống, hoặc có khi là chén ốc đắng luộc. Tôi và gã mỗi khi giáp mặt thường chào nhau bằng câu: "Chuyện thế giới có gì mới không?" rồi cùng cười vang.

Gã có kiểu uống rượu của người ghiền, nhởn nhơ từng chút một. Có ngày gã nói huyên thuyên đủ thứ chuyện trên trời dưới đất nhưng cũng có ngày dù cạy răng gã cũng không thốt nên lời nào. Vợ tôi rất mến gã nhưng không thích cho tôi ngồi nhậu chung với gã. Gã có khiếu bẩm sinh là mở hàng rất đông khách. Thường những người có duyên mở hàng đều nghèo rớt mồng tơi vì đã đem cái duyên may của mình cho người khác. Vì lẽ đó cho nên vợ tôi mến gã. Tiền rượu của gã ít khi cô ta ghi vào sổ nợ.

Cách đây vài năm, vào một buổi trưa, thình lình có một đoàn người ăn mặc sang trọng đổ ập đến xóm tôi, cơ man nào là xe hơi, xe jeep... Họ hỏi đường đến nhà gã. Dân làng quanh đó ngờ rằng chắc trong quá khứ gã đã từng có lỗi lầm chi đó nên họ đến bắt gã giải đi. Mọi người ai cũng chuẩn bị tư thế chận đường nhóm người kia để hỏi cho ra lẽ một khi họ bắt gã đi thật sự. Chẳng ngờ, người dẫn đầu nhóm người kia là thủ trưởng cũ của gã hồi chiến tranh. Ông ta đến để báo tin cho gã rằng gã đã được chính phủ giải oan bằng cách truy tặng anh hùng cho gã. Bật ngửa ra, dân làng mới biết gã chẳng hề tầm thường chút nào. Họ liền tự nguyện hùn lại giết heo, giết gà... để đãi nhóm người phương xa ấy. Trong bữa tiệc dân dã dưới ánh trăng quê loang loáng trên mặt sông, ông thủ trưởng cũ của gã mới tiết lộ chuyện hồi xưa gã là một anh lính đặc công thủy nổi tiếng gan dạ và mưu trí của Khu. Gã đã từng tham gia diệt nhiều hạm đội của Mỹ trên sông Tiền và sông Vàm Cỏ. Nghe vậy, gã đỏ mặt và cười hề hề bảo: "Chuyện cũ mà, anh bộ trưởng nhắc hoài làm gì!". Từ đó mới biết thêm, ông thủ trưởng cũ của gã giờ đã là bộ trưởng. Dân làng xôn xao, đoán già đoán non rằng nếu gã còn trong quân ngũ thì chắc chắn đã mang quân hàm cấp tá, hay cấp tướng cũng nên.

"Chỉ vì chút chuyện nhỏ cá nhân của những ngày đầu mới giải phóng nên anh Hậu bị hiểu lầm, giờ chính phủ chính thức giải oan cho anh ấy" - Ông bộ trưởng nói thêm trong buổi sáng, trước khi ra về. Từ chuyện này, xã cũng nở mày nở mặt vì lần đầu tiên xã mới được một cán bộ cấp cao cỡ bộ trưởng về thăm.

Chị ta đến xóm tôi vào một buổi chiều giáp Tết Nguyên đán, mang theo lỉnh kỉnh va ly cùng một ông Tây cao lớn, mắt xanh mũi lõ và một đứa con trai có thể xác giống Tây nhưng mái tóc là của người Việt. Trong tình thế ấy, thoạt đầu gã tỏ vẻ khó chịu khi thấy vợ mình đi với một người đàn ông khác, lại là một người ngoại quốc.

"Biết làm sao được. Mình cũng già rồi!" - Gã chặc lưỡi khi nói với tôi - "Thấy người ta sống hạnh phúc mình cũng mừng".

"Sao trước kia hai người xa nhau?" - Tôi xoáy sâu vào vấn đề.

"Cũng tại tôi. Tôi bị thương. Tôi không còn khả năng làm chồng ai hết".

Ông Tây không lấy đó làm ghen. Chị vợ muốn làm gì thì làm, còn ông thì mê mải với cái máy ảnh và máy quay phim, lia ống kính hết chùa này, đến cây cầu tre nọ và những thửa ruộng rợp cánh cò ngoài kia. Ông ta không biết tý gì tiếng Việt ngoại trừ tiếng "cám ơn".

Có một lần, ông Tây thấy một bà sồn sồn đang ngồi trong cây cầu tiêu bắc cheo leo trên hồ cá rộng. Cảnh ấy chắc là lạ nên ông Tây thích thú giơ máy chụp tanh tách mấy kiểu liền. Bà sồn sồn tức giận, vội vã kéo quần lên, lượm một khúc củi khô rượt ông Tây chạy có cờ. Ông Tây liền kêu cứu inh ỏi bằng hai tiếng cám ơn, cám ơn... khiến dân làng được một phen cười rã ruột.

Thôn quê đi trong sự yên bình bằng những sợi khói bếp vờn trên mái lá. Gã và ông Tây từ sự đứng xa nhướng mắt thăm dò nhau bỗng trở nên quen thân tự khi nào. Ngày ngày, dân làng thấy hai người đi bên nhau. Gã còn dạy cho ông Tây leo dừa, tự bẻ dừa xiêm để uống. Thậm chí, hai người còn chơi những trò trẻ con như leo lên nhánh quao để nhảy ùm xuống sông hay gã còn dẫn ông Tây đi đào dế ở những mảnh ruộng khô nức nẻ. Thằng Tây con thì khoái trò tắm sông hơn. Lũ trẻ xóm này kéo nó hòa nhập vào rất nhanh, nhanh đến nỗi sau vài ngày nó đã biết gọi tên món kho khô quẹt thay vì trước đó nó gọi là "nước biển xào".

Chị vợ ngỏ ý muốn xây một căn nhà mới cho gã nhưng gã từ chối, đáp sống một mình thì cần gì. Gã còn nói nếu muốn thì chị ta nên cất lại đình làng giống y như ngày xưa, để làm nơi thờ cúng các bậc tiền hiền của cả xóm, cái nơi mà gã và chị lần đầu quen nhau. Chị ta đồng ý, nhưng khi lên xin phép ủy ban thì họ bảo phải chờ họp để xem xét. Xét đi xét lại mấy lần cũng không xong cho đến ngày chị ta phải cùng chồng con bay về Âu châu.

Đâu lại vào đó. Chiều thứ hai, tư, sáu, chủ nhật gã lại đến quán tôi và chiều thứ ba, năm, bảy thì ở nhà để viết văn. Tôi nhận thấy từ ngày gặp lại vợ, gã có vẻ vui hơn mọi khi. Tôi định bụng đến một ngày thuận tiện nào đó, tôi sẽ moi bằng được câu chuyện tình xa xưa của gã. "Chị ấy hồi trẻ chắc là như tiên giáng trần" - Vợ tôi vốn khó tính trong cách nhận định nhan sắc của người đồng giới cũng phải bật thốt lên.

Đùng một cái, gia đình nhà vợ cho vợ chồng tôi một căn nhà ở thị xã nên chúng tôi quyết định dọn đến đó để dễ buôn bán. Tôi từ giã xóm quê yên tĩnh trong màn mưa rây qua những cánh đồng và khu vườn dừa cùng ánh mắt đượm buồn của người bạn già là gã.

Công việc buôn bán ở thời buổi kinh tế thị trường khiến tôi chẳng còn có dịp nào để quay về thăm quê và sang thăm người bạn già. Cho đến cái hôm chị Tư bán tiệm tạp hóa ở xóm cũ của tôi đến thị xã bổ hàng tôi mới hay gã mất. "Mới thấy sờ sờ đó rồi chết đó" - Chị Tư nói nghèn ngẹn - "Trưa thứ Bảy chôn. Sao chết hả? Người ta đốn dừa, bị đứt sợi dây chằng kéo nên dừa ngã trúng ngay ảnh. Thật ra người chết sẽ không phải là anh ấy. Chú Sơn còn nhớ thằng Kẹo con anh Hai tôi không? Nó đang chơi đùa gần đó. Thằng Kẹo cầm mười mươi là bị dừa đè nhưng anh Hậu kịp lao tới xô thằng nhỏ xuống sông. Chuyện xảy ra trong chớp mắt, không ai ngờ...".

Những lời tiếp sau đó của chị Tư như trôi tuột vào thinh không. Tôi cứ đứng ngẩn ngơ như vừa bị mất một báu vật. Trong đầu óc tôi chợt miên man cảnh cái xóm nhỏ nghèo nàn, lưa thưa mái lá với những chuyến xe lam vội vã lao qua, phủ đầy bụi đỏ. Và những buổi trời chạng vạng của thứ hai, tư, sáu, chủ nhật, thấp thoáng đây đó hình bóng một ông già với dáng đi khập khiễng lặng lẽ đến quán tôi; còn thứ ba, năm, bảy ông già ấy phải ở nhà để cặm cụi trải lòng mình trên trang giấy.