VƯỜN NẤM SÁNG
truyện ngắn

Email: vuhongbentre@gmail.com

“Tóc bạc hết rồi mà chơi cái tṛ ǵ vậy cha?”.

Hai ông lui cui nhóm lửa. Tiếng củi tre nổ lép bép làm văng ra những tia lửa nhỏ. Chờ cho chúng tàn, ông Sang cời than rồi gác những con cá lóc được xỏ xiên qua thân để nướng. Những chú cá mà ông đă chuẩn bị đâu đó từ lúc mới đến. Than bốc khói xèo xèo. Quà của tôi từ thị xă mang về là chai rượu Phú Lễ. “Mẹ họ, cũng được” – Ông Kim vỗ đùi sau khi đă nếm qua. Ông Kim thường có lối nói cộc lốc đến khô khan, hễ nói dài là chuyện nọ xọ chuyện kia. Ông Sang th́ mủ mỉ hơn. Đặc biệt ông ấy rất khéo tay trong việc bày đồ ăn thức uống.

“Mấy con cá này tôi rộng vài hôm rồi, chắc không c̣n ngon” – Ông Sang phân trần – “Hồi trưa ông không hú chắc tôi cũng quên mất. Giờ đầu óc tôi hay bị lẫn lộn đủ thứ”.

“Có ǵ quan trọng đâu. Sao cũng được. Tối qua ông ngủ không được sao? – Ông Kim lại quay ra chơi tṛ bắt muỗi.

Bất giác, ông Kim đưa mắt nh́n về phía vườn nấm. Con muỗi đang bị cầm tù hí hửng bay đi. Đôi tṛng mắt ông Kim như dại đi trong giây lát, trái với cái vẻ linh hoạt thường ngày. Ông Sang khẽ khàng cầm lấy ống điếu được chế từ keo chao, rít thuốc lào kêu ṣng sọc. Một trận ho khan kéo theo sau đó. “Cái phổi càng già h́nh như càng teo lại. Hồi chiều tôi có tạt qua mồ cô ấy đốt mấy nén nhang, thấy có mấy cây cắm ở đó, tôi biết ngay là của ông” – Ông Sang vuốt vuốt bộ ngực lép kẹp. “Tôi đốt dùm cho ông Hảo luôn rồi” – Ông Kim tiếp lời – “Mẹ họ, mấy tai nấm tối nay sáng dữ. Bù lại hồi năm ngoái mưa thúi trời thúi đất. Ông Hảo vậy mà khỏe, được đi gặp cô ấy sớm”. Ông Sang nói buồn rầu – “Không biết sẽ đến lượt ai đây? Người ra đi cuối cùng bao giờ cũng buồn nhất!”.

Nói th́ nói vậy nhưng trong thâm tâm của hai ông già c̣n sống này, ông Hảo h́nh như vẫn c̣n ngồi đó, bên ly rượu, và họ cùng lai rai với nhau. Lai rai với nhau thâu đêm suốt sáng trong cái ngày đặc biệt hàng năm của bốn người. Bốn người, ấy là kể luôn người đàn bà có tên ở mộ bia kia. Đâu đó cũng gần 50 năm rồi, họ đă cùng lấy ngày sinh tháng đẻ của ḿnh, cộng lại rồi chia ra làm ngày tháng chung nhất của cả nhóm, nhóm trẻ chăn trâu vùng đồng bưng hiu hắt của những năm 48, 49 mà ban ngày chỉ thấy lúp xúp cỏ dại và cánh c̣ trắng cả băi sông.

Màn đêm ở miền châu thổ càng lúc càng sâu, nghe rơ tiếng gió rít ầm ào qua những tàu lá như tiếng sải vó của những con ngựa bất kham. Giờ đây, những tai nấm mới thật sự để lộ ra vẻ đẹp nơn nà của ḿnh. Chỉ cần hơi nheo mắt lại, bạn có thể thấy những đốm sáng nhỏ li ti ấy dường như bắt đầu chuyển động và nhảy múa theo một vũ điệu huyền bí nào đó. Thời gian trôi qua rất lâu nhưng hai ông già vẫn c̣n lim dim mắt, chơi cái tṛ chơi vờn nấm ma quái ấy. Bài học ấy tôi cũng được mấy ông già này chỉ cho. Nó đ̣i hỏi phải có sự nhập tâm và sự tưởng tượng, và tôi cũng không thể hiểu hai ông t́m niềm vui ǵ trong đó, chỉ biết rằng đó là sự lăng phí thời giờ rất lớn, ít ra là đối với công việc của một người c̣n trẻ như tôi.

“Mẹ họ, tưởng đâu mấy tai nấm bỏ ḿnh đi luôn rồi chứ” – Ông Kim đột ngột phá tan sự im lặng – “Mấy đứa con nít xóm Chùa phá quá. Ra bao nhiêu chúng nhổ sạch bấy nhiêu. Hồi xế chiều tôi phải rượt mấy đứa chạy có cờ”.

“Th́ chúng cũng như tụi ḿnh hồi nhỏ chứ ǵ. Ông thường hay giành phần nhiều nhất cho Nâu”.

“Hảo cũng vậy. Có ǵ quan trọng đâu!”.

“Trong ba tụi ḿnh, tôi biết Nâu có cảm t́nh với ông nhất” – Ông Sang cười hề hề – “Rồi mới đến phiên tôi, rồi mới đến phần tay Hảo. Tiếc là cả ba cùng yêu một người, cũng có lúc đâm ra ghét nhau, gặp mặt nhau cứ như trâu nghinh. Nhưng cuối cùng cả ba đều là kẻ chiến bại. Ông tính xem, xui hay hên?”.

“Tự nhiên giờ sao buồn quá, chắc nhớ em gái thằng bạn” – Ông Kim chợt ngâm nga câu đó, cái câu mà ông Hảo hay thốt ra mỗi khi gặp chuyện ǵ buồn rồi sau đó cả ba đều cười khùng khục. Ông Hảo luôn miệng nói câu ấy kể cả khi đă bước qua tuổi 60. Giờ th́ ông Hảo đă đi, bỏ lại hai người bạn già, không biết làm ǵ hơn ngoài việc ngồi uống rượu cùng nhau, quen đến nỗi không c̣n chuyện ǵ để bàn, thỉnh thoảng mới thốt nên những câu bâng quơ tùy hứng, tưởng chẳng ăn nhập vào đâu; giống như bộ tách trà qua mấy trăm năm đă ố vàng, lỡ tay rớt bể một cái để những cái trong bộ c̣n sót lại cảm thấy bơ vơ, lạc lơng trên chiếc khay cũ kỹ.

“Tại tôi nương tay cho hai ông chứ nếu tôi mà trổ tài vơ do thầy Năm Ngỗ truyền lại th́ hai ông không c̣n một cái răng ăn cháo…” – Ông Kim thường lặp lại câu này không biết đă bao lần kể từ ngày ba người gặp lại nhau hồi năm 85 – “Nghĩ lại hồi trẻ tụi ḿnh sống cũng mănh liệt đó chứ. Thích ra thích, ghét ra ghét, yêu đương, hẹn ḥ kém ǵ bọn trẻ bây giờ. Đúng không, Việt? Mầy đi nhiều, biết nhiều, so sánh thử coi! Thậm chí c̣n hết ḿnh hơn bây giờ nữa”.

Mỗi lần nghe ông Kim bào chữa chuyện năm xưa, ông Sang đều nhắm tít mắt lại, cười hăng hắc như một đứa trẻ. Nh́n ông Sang, tôi không hề nghĩ rằng con người nhỏ nhắn kia đă từng băng rừng, vượt suối ở Trường Sơn, đă từng vào sinh ra tử ở các trận đánh lớn như Khe Sanh, Vạn Tượng… Trông ông lam lũ như một người nông dân cả đời chưa hề bước ra khỏi luống cày của ḿnh.

Tôi thừa biết rằng ở độ tuổi nhau, khi gặp lại họ không bao giờ thấy ḿnh già đi. Sự trẻ trung của họ thể hiện rơ qua những lời họ nói, họ chuyện tṛ cùng nhau, thậm chí c̣n có thể xưng hô mầy tao cùng nhau nữa. Có lần ông Kim đă nói với tôi: “Nếu không nh́n những đứa nhỏ như thằng nhóc Việt đây th́ có lẽ tụi ḿnh tưởng như mới đánh lộn ngày hôm qua thôi hả? Mẹ họ. Tôi nói có đúng không, Sang?”. “Đúng hết!” – Ông Sang vội gật đầu – “May mà Nâu không lấy ai trong bọn chứ nếu không th́ gay, làm ǵ có chuyện ba kẻ t́nh địch lại chịu ngồi chung chiếu lúc cuối đời như thế này. Hồi tôi được đưa ra Bắc điều trị, mỗi khi nhớ về Nam, nói không giấu diếm, đó chính là h́nh bóng cô ấy. Lạ một điều, biết mười mươi cô ấy có chồng rồi vẫn nhớ, đâu c̣n hy vọng con mẹ ǵ nữa, phải không? Lúc ngủ không được, tôi cứ nhẩm tên cô ấy vài lần là ngủ được ngay” – Ông Sang nở nụ cười sảng khoái – “Tên cô ấy như là một thứ kinh để tụng vậy”.

“Biết cái vụ đó rồi. Có ǵ quan trọng đâu”.

“Ngay khi đă có hai mặt con với bà nhà bây giờ tôi vẫn giữ kiểu tụng tên cô ấy. Đôi lúc tôi tự hỏi rằng giữa ḿnh và Nâu nào đă có ǵ đâu, chẳng qua chỉ là kỷ niệm thuở nhỏ. Mà không phải chỉ của riêng tôi, trong đó có chung kỷ niệm với ông và Hảo nữa. Quái. Cá lóc mùa này hơi lạt. Ông thấy sao? Lần tụi ḿnh lén qua nhà bà Ba câu trộm con cá tra cũng vui quá chứ. Ai đời có ư yêu người ta mà cả bọn lại đi câu cá trộm của người ta”.

“Tôi tính bày cho hai ông bị bắt tại trận để bị Nâu xài xể chơi, ai dè thấy con cá quá hấp dẫn nên tôi không cầm ḷng được, tham chiến luôn. Ha… ha…, giờ nghĩ lại mới thấy hồi đó lớn đầu mà như con nít. Thứ ǵ không trộm lại đi trộm cá tra mới chết chứ! Nhưng mà cũng ngộ lắm, chuyện đó nó theo tôi suốt. Hồi làm trinh sát ở An Giang, mỗi khi vào nhà dân, thấy chủ nhà dọn lên món cá đó là tôi không nhịn cười được. Cười chảy cả nước mắt nước mũi, đến nỗi mấy người chủ nhà tốt bụng cứ nghĩ là ḿnh xem thường món ăn của họ. Có ǵ quan trọng đâu. Tay Hảo th́ khỏe rồi. Ông ấy đi làm báo công khai ở Sài G̣n nên ít có dịp xơi lại món này. Mấy năm ở ngoài kia chắc cũng không có món này đâu hả?”.

Những tai nấm chập chờn, kết thành những bông hoa trắng như tuyết lượn lờ trên cánh đồng, vuốt ve những sóng lúa chín vàng. Mùa hạ, làn gió nồm hiu hiu đưa về. Gió như muốn lẩn trốn trong các ṿm lá. Gió như muốn chui vào trốn trong ngôi nhà thờ gỗ ọp ẹp, tưởng chừng như sắp đổ đến nơi. Bà nữ tu già âu yếm vuốt mái tóc dài mượt của cô gái: “Con sẽ là một thiên thần đó, Nâu!”. Cô bé nhoẻn miệng cười, bẽn lẽn rúc vào ẩn ḿnh dưới gốc dương liễu tránh lời khen ngọt ngào kia. Những tai nấm sau khi bay lượn trên cánh đồng giờ lại lượn lờ quanh cô gái, vuốt ve làn da mịn màng của nàng. Nàng lim dim mắt, tận hưởng làn ánh sáng huyền diệu đang bao phủ thân thể nàng. “Ta yêu ngươi lắm!” – Nàng âu yếm đặt những nụ hôn lên những sợi nấm bé li ti trong ḷng bàn tay. Những tai nấm bắt đầu cất lên tiếng hát du dương như tiếng của những chú chim ch́a vôi thường hót lên ở mỗi buổi sáng nơi vườn dừa. Nàng hôn thật lâu, thật lâu, tưởng chừng như thời gian cũng bắt đầu ngưng tụ, đọng lại thành những giọt sương bám vào gác chuông. Nàng thả hồn ḿnh vào làn sương ấm áp ấy, trong khi những tai nấm th́ bay lượn. Chúng luồn vào nhà kho ẩm ướt, luồn qua các giá sách đă mục ruỗng, luồn qua đám cỏ gai ngoài sân và sau cùng bay vút lên trời cao. “Má ơi, cho con cái bánh ḅ này nghe?” – Cậu bé nài nỉ người mẹ đang đứng xoăi chân xay bột – “Chỉ là một cái bánh thôi mà!”. “Mới ăn cơm c̣n đói nữa sao?” – Bà mẹ nhíu mày nh́n cậu bé. Cậu bé dậm chân: “Một cái thôi mà!”. Rồi cậu bé hí hửng lách ḿnh qua căn bếp ám khói chạy một mạch đến ngôi nhà thờ gỗ. “Nửa cái này cho ḿnh, nửa cái kia cho Nâu” – Cậu bé thầm nghĩ và sau đó như chợt nhớ ra điều ǵ, cậu ta lẩm bẩm – “C̣n phần cho Hảo và Sang nữa”. Và cậu bé ỉu x́u khi nhớ đến gương mặt khó đăm đăm của bà mẹ. “Thôi chia bốn vậy…” – Cậu bé thầm sung sướng khi mường tượng đến nét mặt vui mừng của lũ bạn khi nhận được quà. Một tiếng nổ vang trời cùng những ánh lửa chớp nh́ nhằng, thiêu trụi cả cánh đồng lúa chín vàng và ngôi nhà thờ gỗ xập xệ. Cậu bé ̣a khóc khi thấy những tai nấm héo úa rơi đầy trên thảm cỏ…

“Gần 20 năm rồi c̣n ǵ. Xứ ngoải cũng là đồng bằng như xứ ḿnh thôi” – Ông Sang đă lè nhè say – “Chắc giờ tới cuối năm tôi gom ba cái lương hưu lại, thu xếp làm một chuyến đưa bả về Hưng Yên thăm mồ mả ngoại sắp nhỏ kẻo lớn tuổi rồi, không c̣n có dịp nào nữa. Hết lo cho con cái lại lo tới cháu nội, cháu ngoại, có lúc nào rảnh tay đâu. Như ông vậy mà khỏe, một thân một ḿnh…”.

“Giải phóng mấy năm rồi tôi cũng chưa hay tin cô ấy mất. Mất năm Mậu Thân hả? Lúc đó ông ở đâu? Đồng Tháp phải không? C̣n Hảo? H́nh như ông ấy đă nói là ở Campuchia th́ phải. Tôi th́ vừa vào đến Quảng B́nh. Lúc đó, tôi hay có những giấc chiêm bao lạ lắm. Tôi thấy cô ấy một ḿnh bước xuống ga Hàng Cỏ, mắt đỏ hoe, tay th́ vẫy vẫy gọi tôi. Tôi mừng rỡ chạy sang nhưng đôi chân như muốn díu cả lại, không cất bước được… Vậy đó!”.

“Máy bay Mỹ bỏ bom trúng ngay nhà cô ấy. Chúng giải vây tỉnh lỵ mà. Vợ chồng con cái không c̣n một chút ǵ làm thuốc. Mẹ họ, Nâu chết đi tôi thấy quá hụt hẫng, mặc dù biết là cô ấy đă vuột khỏi tầm tay ḿnh từ đời nảo đời nao. Ba năm sau tôi mới hay tin cô ấy chết do một giao liên mang về. Chắc ông chưa biết hồi trước khi đi lấy chồng Nâu nói ǵ với tôi đâu? Tôi xấu tính hả? Mẹ họ, tại tôi muốn giữ riêng chút kỷ niệm đẹp thôi mà. Cô ấy nói, cô ấy không muốn v́ một điều ǵ đó mà ba đứa ḿnh rạn nứt, thành thù địch của nhau. Đơn giản quá nhỉ? Chuyện yêu hay không yêu tính sau. May là cả ba đứa ḿnh đă qua mặt được thần chiến tranh.

“Th́ tôi cũng có khác ǵ đâu. Mà cũng chẳng có ǵ. Ở vào t́nh thế đó tôi đâu làm chủ cái miệng ḿnh được nữa. Đánh địch th́ phải đánh tới ổ chứ. Có ǵ quan trọng đâu. Miễn sao giờ đây cô ấy thấy tụi ḿnh đă trở lại như hồi nhỏ là cô ấy vui rồi”.

“Cái miệng ông đôi khi nó cũng hại ông đó, Kim à! Tôi nói thật. Chuyện này mấy năm rồi tôi giấu, sợ ông giận. Trước tôi có người bạn tập kết, sau về làm bí thư. Ông biết tay bí thư nói ǵ với tôi không? Ông nói bản chất ông th́ tốt không ai bằng. Chỉ có điều cái câu ông hay nói khiến ông ấy bực ḿnh ghê lắm. Ông liền đưa ra ví dụ là có lần trong một hội nghị quan trọng, có mấy vị đại biểu cấp trên về dự. Sau khi người ta thao thao bất tuyệt, nào là cái này quan trọng, chuyện kia quan trọng th́ đến phiên ông lên diễn đàn. Chưa kịp thưa gởi ai cả th́ ông liền buông: “Cũng chẳng có ǵ quan trọng đâu”. Chết bà người ta không? Nhiều người biết cái tật ông vậy nên bỏ qua nhưng đâu phải ai cũng hiểu. Ông làm cho hội nghị quan trọng không c̣n ra thể thống ǵ nữa. Mẹ họ, tôi nói vậy thôi chứ không có ǵ quan trọng đâu!”.

Ông Sang cố t́nh nhại lại lời ông Kim. Đoạn, hai ông bá vai nhau mà cười sang sảng một góc vườn.